Werken in het weekend: wat zijn de regels?

Werk je in het weekend, of wil je weten wat daar wettelijk over is geregeld? Dan wil je vooral weten wat je werkgever van je mag vragen, en waar de grens ligt. In dit artikel lees je wat de regels zijn voor werken op zaterdag en zondag, hoeveel vrije zondagen je hoort te hebben, hoe het zit met toeslagen en wat weekendwerk betekent voor je rooster en privéleven.

Werken in het weekend. Wat zijn de regels?

Voor werken in het weekend gelden in Nederland vooral regels uit de Arbeidstijdenwet. Daarbij draait het meestal om drie vragen. Mag je werkgever je in het weekend inroosteren, hoeveel rust moet je krijgen, en wat is er afgesproken in je cao of contract?

De algemene regels over werktijden, rusttijden, pauzes en nachtdiensten zijn terug te vinden bij de overheid.

Voor zaterdag gelden meestal minder aparte regels dan voor zondag. Zondag is juridisch gezien een bijzondere werkdag. Daarvoor gelden extra voorwaarden. Daarnaast blijven de gewone regels over maximale werktijd, rusttijd en pauzes gelden.

Mag je werkgever je verplichten om in het weekend te werken?

Op zaterdag hangt dat meestal af van je contract, functie en roosterafspraken. Op zondag ligt dat anders. Je hoeft niet op zondag te werken, behalve als je dit vooraf met je werkgever hebt afgesproken én als het nodig is voor het werk.

Denk aan sectoren als zorg, transport, beveiliging of horeca. 

Zondagwerk mag dus niet zomaar als standaard instructie worden opgelegd. Staat er niets over in je contract, personeelshandboek of cao, dan is het slim om daar eerst naar te kijken voordat je uitgaat van een verplichting.

Hoeveel zondagen mag je werken?

Een van de meest gezochte vragen is hoeveel zondagen je per jaar mag werken. In de hoofdregel geldt dat je recht hebt op minimaal 13 vrije zondagen per jaar.

Dat betekent dus niet dat je automatisch ieder weekend op zondag hoeft te werken. De overheid noemt dit expliciet als minimumnorm. Check ook: minimum aantal vrije zondagen.

In bepaalde situaties kan van die hoofdregel worden afgeweken, bijvoorbeeld als daar afspraken over zijn gemaakt in een cao of bedrijfsregeling en jij daarmee hebt ingestemd.

Daarom is het slim om niet alleen naar de wet te kijken, maar ook naar je cao en je arbeidsovereenkomst.

Hoeveel weekenden moet je werken met een 20-urig contract?

Daar bestaat geen algemene wettelijke regel voor. De wet zegt meestal niet letterlijk hoeveel weekenden je moet werken bij een contract van 20 uur. Dat hangt af van je rooster, je functie, de sector waarin je werkt en de afspraken in je cao of arbeidsovereenkomst.

Werk je parttime, dan betekent dat dus niet automatisch dat je minder weekenddiensten hoeft te draaien. Tegelijk mag een werkgever niet onbeperkt weekendwerk van je vragen. De gewone regels over rust, zondagwerk en maximale arbeidstijden blijven ook bij een parttime contract gelden.

Wil je daarnaast beter snappen hoe de omvang van je dienstverband wordt berekend? Lees dan ook meer over contracturen per maand en werkuren per maand en per jaar.

Hoe zit het met toeslagen voor werken in het weekend?

Veel mensen denken dat weekendwerk altijd recht geeft op extra loon. Dat is niet automatisch zo. Er is in Nederland geen algemene wettelijke regel die werkgevers verplicht om voor zaterdag of zondag een toeslag te betalen.

De Rijksoverheid zegt daarover dat er geen wettelijke afspraken zijn over extra vergoeding voor werk in het weekend of op feestdagen.

Wat wettelijk verplicht is, en wat in de praktijk gebruikelijk is, zijn niet hetzelfde. In veel sectoren krijg je wel extra betaald voor weekenddiensten, maar dat komt meestal doordat hierover afspraken staan in de cao of in je contract. Denk bijvoorbeeld aan een onregelmatigheidstoeslag.

Wil je weten waar je zelf recht op hebt, kijk dan altijd naar je cao, je arbeidsovereenkomst en eventuele toeslagenregelingen van je werkgever.

Welke rusttijden gelden na weekendwerk?

Weekendwerk valt niet buiten de gewone arbeidstijdenregels. Ook als je op zaterdag of zondag werkt, moet je werkgever rekening houden met rusttijd, pauzes en maximale werktijd.

In de hoofdregel mag je maximaal 12 uur per dienst werken en maximaal 60 uur per week. Werk je langer dan 5,5 uur, dan heb je recht op minimaal 30 minuten pauze. Werk je langer dan 10 uur, dan heb je recht op 45 minuten pauze.

Na een werkdag heb je in de hoofdregel recht op minimaal 11 aaneengesloten uur rust. Ook geldt normaal een wekelijkse rust van 36 uur per 7 dagen.

Juist bij weekenddiensten zie je in de praktijk dat roosters soms krap worden gemaakt. Daardoor is het slim om niet alleen naar het aantal weekenddagen te kijken, maar ook naar de uren eromheen. Daarbij helpt het ook om inzicht te hebben in je totale werkuren per week.

Gelden er andere regels voor nachtdiensten in het weekend?

Ja. Voor nachtdiensten gelden aanvullende regels. Dat speelt vooral in sectoren waar 24 uur per dag wordt gewerkt, zoals zorg, beveiliging, transport of industrie. De Arbeidstijdenwet kent naast de gewone regels ook aparte bepalingen voor nachtarbeid. 

Werk je nachten in het weekend, controleer dan extra scherp of het rooster juridisch klopt. Lees je ook in over de regels rond nachtdienst als dat voor jouw situatie relevant is.