Wachtdagen bij ziekte: hoe het precies werkt

Wachtdagen bij ziekte zorgen vaak voor vragen. Krijg je dan geen loon op je eerste ziektedag? Geldt dat ook als je parttime werkt? En mag een werkgever zomaar 2 wachtdagen inhouden? In dit artikel lees je wat wachtdagen zijn, wanneer ze wel en niet mogen en waar je op moet letten als werknemer of werkgever.

Wat zijn wachtdagen bij ziekte?

Wachtdagen zijn de eerste 1 of 2 ziektedagen waarover je geen loon ontvangt. De hoofdregel in Nederland is juist dat een werkgever loon tijdens ziekte doorbetaalt. Wachtdagen zijn dus een uitzondering op die hoofdregel.

In de praktijk zie je wachtdagen vooral terug in cao’s of in arbeidsovereenkomsten. Vooral in sectoren met veel kort verzuim komt dit onderwerp vaak terug. Denk aan branches met wisselende roosters, oproepkrachten of veel parttime dienstverbanden.

Juist daarom is het slim om niet alleen naar je eerste loonstrook te kijken, maar ook naar de afspraken in je contract. Bij vragen over verzuim helpt het vaak ook om breder te kijken naar de regels rond verzuim en ziekmeldingen.

Zijn wachtdagen bij ziekte wettelijk geregeld?

Ja, maar niet zo dat iedere werknemer automatisch wachtdagen heeft. De wet maakt het mogelijk dat een werkgever 1 of 2 wachtdagen toepast, maar alleen als dat in de cao of arbeidsovereenkomst staat.

Staat er niets over in je contract of cao, dan kun je er meestal vanuit gaan dat je vanaf je eerste ziektedag recht hebt op loon. Een werkgever kan dus niet achteraf ineens beslissen dat jouw eerste ziektedag onbetaald is.

Hoeveel wachtdagen bij ziekte zijn toegestaan?

In de praktijk gaat het om maximaal 2 wachtdagen per ziektegeval. Er zijn dus grofweg 3 mogelijkheden.

Zoek je op “2 wachtdagen bij ziekte”, dan wordt daar meestal dit mee bedoeld. Je eerste 2 ziektedagen zijn dan voor eigen rekening, maar alleen als die afspraak rechtsgeldig is vastgelegd.

Wanneer gelden wachtdagen niet?

Wachtdagen gelden niet bij elke nieuwe ziekmelding. Een bekende uitzondering is de situatie waarin je weer ziek wordt binnen 4 weken nadat je beter bent gemeld. Dan telt dat meestal als dezelfde ziekteperiode.

In dat geval krijg je vanaf je eerste ziektedag weer loon doorbetaald en mogen wachtdagen meestal niet opnieuw worden toegepast. Dat voorkomt dat werknemers met terugkerende klachten steeds opnieuw inkomen mislopen.

Twijfel je of jouw werkgever dat juist toepast? Lees dan ook wat je kunt doen als een werkgever moeilijk doet bij ziekmelding.

Hoe zit het met wachtdagen als je parttime werkt?

Ook bij parttime werk kunnen wachtdagen gelden. Je aantal contracturen verandert daar niets aan. Werk je bijvoorbeeld 24 uur of 28 uur per week, dan kijk je nog steeds eerst naar je cao of arbeidsovereenkomst.

Het verschil zit vooral in het bedrag dat je misloopt. Wie minder uren werkt, mist tijdens een wachtdag minder loon in euro’s dan iemand met een fulltime contract. De juridische regel blijft verder hetzelfde.

Wil je beter snappen hoe contracturen doorwerken in je loon en planning? Bekijk dan ook onze uitleg over contracturen per maand.

Wachtdagen bij ziekte in de horeca

De zoekopdracht “wachtdagen bij ziekte horeca” komt vaak voor, en dat is logisch. In sectoren met wisselende roosters en veel oproep- of parttimewerk leeft dit onderwerp sterker. Toch geldt ook hier geen vaste regel voor iedereen.

Werk je in de horeca, dan moet je echt kijken naar de actuele cao en naar je eigen arbeidsovereenkomst. Alleen dan weet je of er 0, 1 of 2 wachtdagen voor jou gelden.

 

Hoeveel loon krijg je na de wachtdagen?

Na de wachtdagen geldt de gewone regeling voor loondoorbetaling bij ziekte. Een werkgever betaalt in principe maximaal 104 weken loon door. Daarbij geldt minimaal 70% van het brutoloon.

In het eerste ziektejaar moet het loon worden aangevuld tot minimaal het minimumloon als je daar anders onder uitkomt. In veel cao’s staat dat in het eerste ziektejaar meer wordt betaald, vaak 100%.

Daardoor kan de uitkomst per werknemer verschillen. Niet alleen de vraag of er wachtdagen zijn, maar ook de hoogte van de loondoorbetaling daarna hangt af van wet, cao en contract.

Voorbeelden van wachtdagen bij ziekte

Met voorbeelden wordt het vaak sneller duidelijk.

Wat kun je doen als je werkgever wachtdagen inhoudt?

Wordt er loon ingehouden vanwege wachtdagen? Controleer dan eerst of dat wel mag. Kijk naar je contract, je cao en de datum van je eerdere ziekmelding als je kort geleden ook al ziek bent geweest.

Gaat het om een nieuwe ziekmelding binnen 4 weken, dan is opnieuw wachtdagen toepassen vaak niet toegestaan. Kom je er niet uit, vraag dan schriftelijk om uitleg. Vraag niet alleen dat er wachtdagen zijn toegepast, maar ook op basis waarvan.

Dat voorkomt discussie achteraf. Zeker als ziekte samenvalt met roosterwijzigingen, oproepwerk of vakantieperiodes. In dat soort situaties kan ook onze uitleg over ziek tijdens vakantie helpen.

Wachtdagen registreren als werkgever

Voor werkgevers is dit onderwerp niet alleen juridisch, maar ook administratief belangrijk. Een fout in de registratie van de eerste ziektedag, hersteldatum of een nieuwe ziekmelding binnen 4 weken kan direct leiden tot een verkeerde loonverwerking.

Juist daarom is een strakke registratie belangrijk. Gebruik je een systeem voor verzuimbeheer, dan wil je kunnen vastleggen welke regeling geldt per medewerker en of er 0, 1 of 2 wachtdagen van toepassing zijn.

Dat helpt bij een nette salarisverwerking en voorkomt discussies achteraf. Werk je al met een vaste aanpak rond ziekmeldingen? Dan is het ook slim om je verzuimbeleid hierop aan te laten sluiten.

Wat je als werknemer en werkgever vooral moet onthouden

• Wachtdagen zijn niet automatisch van toepassing.
• Ze mogen alleen worden gebruikt als dit in je cao of contract staat.
• Het gaat meestal om 1 of 2 wachtdagen.
• Word je binnen 4 weken opnieuw ziek, dan gelden die wachtdagen meestal niet opnieuw.
• Parttime werk of werken in de horeca verandert de basisregel niet. De afspraak in cao of contract blijft leidend.

Wie zich verder wil verdiepen in ziekte en re-integratie, kan ook lezen over een plan van aanpak bij ziekte of over ziekte bij een min-max contract.