Alles wat je moet weten over verzuim (2026)

Verzuim blijft een belangrijke graadmeter voor werkgevers. Het zegt vaak iets over werkdruk, onderlinge sfeer, leidinggeven en werkgeluk. In dit artikel lees je wat verzuim is, welke soorten je ziet, wat de meest recente cijfers laten zien en hoe je als werkgever grip krijgt. Verzuimregistratie helpt daarbij, zeker als je ook analyseert op team, functie en periode.

Wat is verzuim?

Bij verzuim verschijnt een werknemer niet op het werk. In de meeste gevallen is ziekte de oorzaak. Denk aan griep, verkoudheid, migraine of mentale klachten.

Er zijn meerdere soorten verzuim. Ziekteverzuim is het bekendst, maar ook ongeoorloofd wegblijven valt onder verzuim.

5 soorten ziekteverzuim

Aangezien ziekteverzuim veruit het meest voorkomt, leggen we verwante begrippen graag uit. Als werkgever, maar ook als werknemer, is het handig om te weten wat de termen betekenen. Je snapt dan ook beter wat dit doet met loondoorbetaling en begeleiding.

1. Kortdurend ziekteverzuim

Werknemers zijn soms ziek. Dat kan gaan om een paar dagen griep of een luchtweginfectie. Bij kortdurend verzuim blijft de schade vaak beperkt. Je betaalt loon door en vangt werk op met planning of tijdelijke vervanging.

2. Frequent ziekteverzuim

Frequent kortdurend verzuim kan ook een signaal zijn. Denk aan werkstress, een conflict op het werk of privéproblemen. Het loont om dit vroeg te bespreken. Een goed verzuimgesprek helpt om de oorzaak te begrijpen en escalatie te voorkomen.

3. Langdurig ziekteverzuim

Bij langdurig verzuim krijg je te maken met meer verplichtingen. Vanaf de eerste weken spelen begeleiding, dossiervorming en re-integratie een grotere rol.

Je krijgt dan te maken met de Wet verbetering poortwachter. Deze wet schrijft stappen voor die werkgever en werknemer samen moeten zetten richting herstel en werkhervatting. Vaak gebeurt dit met ondersteuning van een arbodienst of verzuimpartner.

Daarnaast geldt doorgaans verplichte loondoorbetaling tijdens ziekte. In de basis is dat minimaal 70% van het loon. In veel cao’s staat dat het eerste jaar hoger ligt. Houd ook rekening met kosten voor vervanging, productieverlies en begeleiding.

4. Ongeoorloofd verzuim

Ongeoorloofd verzuim betekent dat iemand wegblijft zonder geldige reden of zonder toestemming. Dat kan gaan om doen alsof je ziek bent, maar ook om zonder melding niet komen opdagen.

In dit geval geldt meestal ‘geen arbeid, geen loon’. Ontslag ligt pas voor de hand als er een duidelijk dossier is en er eerder is gewaarschuwd, of als er sprake is van ernstig verwijtbaar gedrag.

5. Geoorloofd verzuim

Geoorloofd verzuim betekent dat iemand met een geldige reden niet werkt. Ziekteverzuim is daar het bekendste voorbeeld van. Het helpt om de verschillende vormen scherp te hebben, zodat je weet wat je wel en niet moet doen als werkgever.

Ziekteverzuim in Nederland in 2026

De meest recente complete kwartaalcijfers die op dit moment beschikbaar zijn, lopen tot en met het derde kwartaal van 2025. In dat kwartaal lag het ziekteverzuim in Nederland op 5,1%. Dat betekent 51 verzuimde dagen op elke 1.000 te werken dagen.

Het ziekteverzuim kent een seizoenseffect. In de winter ligt het verzuim meestal hoger dan in de zomer. Vergelijk cijfers daarom bij voorkeur met hetzelfde kwartaal in eerdere jaren.

In dezelfde periode was het verzuim het laagst in de horeca met 3,1%. De bedrijfstak gezondheidszorg en welzijn zat opnieuw het hoogst met ongeveer 7,0%.

Wil je de nieuwste updates volgen in 2026. Check dan het dashboard van het CBS. Daar verschijnen ieder kwartaal nieuwe cijfers zodra ze worden gepubliceerd.

Verzuimklachten. Wat ligt eronder?

Naast de cijfers van werkgevers publiceert CBS ook resultaten uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA). Daarin zie je welke klachten het vaakst worden genoemd bij de meest recente ziekmelding.

Virusinfecties zoals griep en verkoudheid staan bovenaan. Psychische klachten, overspannenheid en burn-out worden ook vaak genoemd. Verder zie je lichamelijke klachten terug zoals buik, darm, rug en hoofdpijnklachten.

Oorzaken van ziekteverzuim

Medewerkers melden zich ziek om allerlei redenen. Soms is het puur lichamelijk. Soms speelt werk mee, bijvoorbeeld bij te hoge werkdruk of een conflict. Ook privé kan een rol spelen.

Psychisch verzuim komt veel voor bij langdurige uitval. Denk aan burn-out, depressie of angstklachten. Lees daar meer over in psychisch verzuim.

Ziekteverzuim per sector

In vrijwel elk kwartaal staat de zorg hoog. Dat zie je ook terug in de meest recente cijfers. In het derde kwartaal van 2025 lag gezondheidszorg en welzijn rond de 7%. De horeca lag juist rond de 3,1%.

Sectorcijfers wisselen per kwartaal. Gebruik ze vooral om jouw organisatie te vergelijken met je eigen branche. De CBS-tabellen per bedrijfstak helpen daarbij.

Ziekteverzuim per leeftijd en geslacht

In de praktijk zie je vaak hogere verzuimpercentages bij oudere leeftijdsgroepen. In veel sectoren ligt verzuim bij vrouwen ook hoger dan bij mannen. Dit heeft te maken met sectorverdeling, type werk, combinatie werk en privé en gezondheidsfactoren. Kijk daarom vooral naar je eigen personeelsopbouw als je doelen stelt.

Ziekteverzuim terugdringen

Ziekteverzuim is ondernemersrisico. Je kunt niet alles voorkomen, maar je kunt wel eerder signaleren en slimmer bijsturen.

Let op signalen zoals structurele vermoeidheid, fouten, prikkelbaarheid, teruglopende productiviteit en vaker kort verzuim. Pak dit vroeg aan met een gesprek, betere roosters, duidelijke verwachtingen en ondersteuning op werkdruk.

Ziekteverzuim berekenen

De kosten van verzuim lopen snel op. Je betaalt loon door, je regelt vervanging, je verliest productiviteit en je hebt kosten voor begeleiding en re-integratie.

Deze kostenposten zie je het vaakst terug bij langdurig verzuim:

• Loondoorbetaling tijdens ziekte, vaak minimaal 70% en soms hoger via cao.
• Loon en inwerkkosten van vervangend personeel.
• Omzetverlies en kwaliteitsverlies door kennisverlies en overdracht.
• Kosten voor begeleiding en re-integratie, inclusief arbodienst en trajecten.

Oplopend ziekteverzuim en werkdruk

Veel werkgevers maken zich zorgen over verzuim, zeker in combinatie met personeelstekort. Als collega’s structureel werk moeten overnemen, stijgt de kans op stress en uitval. Daarmee kan een vicieuze cirkel ontstaan. Juist daarom loont het om verzuim niet alleen te registreren, maar ook actief te analyseren op patronen.

Beleid ziekteverzuim

Met een duidelijk verzuimbeleid voorkom je discussies en creëer je rust. In zo’n beleid leg je vast hoe ziekmelden werkt, wanneer je contact hebt, hoe je begeleidt en wat je van elkaar verwacht. Beleid is maatwerk. Het moet passen bij je bedrijfsgrootte, type werk en cultuur.

Een verzuimverzekering kan helpen om financiële risico’s en begeleiding beter te organiseren. Verdiep je goed in dekking en voorwaarden, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.

Verzuimregistratie

Verzuim registreren is onmisbaar voor planning en voor verbetering. Je ziet sneller waar knelpunten zitten, bijvoorbeeld per team, locatie of roosterpatroon. Met rapportages meet je ook productieverlies en vervangingsdruk.

Door dit te koppelen aan je personeelsplanning kun je slimmer bijsturen. Denk aan betere bezetting, eerlijkere roosters en sneller ingrijpen bij signalen van overbelasting. Bekijk hier de verzuimregistratie oplossing.