Zorgverlof in 2026. Regels, rechten en praktische uitleg

Zorgverlof zorgt in 2026 nog steeds voor veel vragen bij werkgevers en werknemers. Roosters raken onder druk. HR twijfelt over loonbetaling. Medewerkers weten niet welk verlof past. In dit artikel lees je wat zorgverlof is, wanneer je mantelzorger bent en hoe je dit correct toepast.

In het kort

• Wat zorgverlof is volgens de wet in 2026
• Wanneer iemand mantelzorger is
• Verschil tussen kortdurend en langdurend zorgverlof
• Regels bij zorgverlof na een operatie van je partner
• Wat een werkgever wel en niet mag weigeren

Wat is zorgverlof in 2026

Zorgverlof is een wettelijk verlofrecht uit de Wet arbeid en zorg. Het geeft werknemers de mogelijkheid om tijdelijk vrij te nemen voor noodzakelijke zorg aan een zieke of hulpbehoevende naaste. Denk aan een partner, kind, ouder of iemand anders met wie een sociale relatie bestaat.

Zorgverlof is geen vakantie en geen ziekteverlof. Het gaat om zorg die niet kan wachten en die redelijkerwijs door de werknemer zelf moet worden verleend.

Wanneer ben je mantelzorger

Je bent mantelzorger als je langdurig en onbetaald zorgt voor iemand in je directe omgeving die ziek is of hulp nodig heeft. Dat kan dagelijkse verzorging zijn, begeleiding of toezicht.

Mantelzorger zijn geeft geen automatisch recht op verlof. Het recht ontstaat pas wanneer de zorg valt onder de voorwaarden van zorgverlof.

Kortdurend en langdurend zorgverlof uitgelegd

Zorgverlof bij een operatie van je partner

Tijdens een ziekenhuisopname bestaat geen recht op zorgverlof. De medische zorg wordt dan geleverd door het ziekenhuis.

Na ontslag uit het ziekenhuis kan kortdurend zorgverlof gelden. Dat is alleen zo wanneer je partner thuis daadwerkelijk hulp nodig heeft en jij degene bent die die zorg moet geven.

Voor het brengen naar het ziekenhuis bij spoed kan calamiteitenverlof passend zijn.

Mag een werkgever zorgverlof weigeren

Een werkgever mag zorgverlof alleen weigeren bij zwaarwegende bedrijfsbelangen. Denk aan ernstige problemen voor de bedrijfscontinuïteit of veiligheid.

Zodra het zorgverlof is gestart kan het niet meer worden ingetrokken. Een weigering moet altijd goed worden onderbouwd.

Hoe vraag je zorgverlof aan

Kortdurend zorgverlof meld je zo snel mogelijk bij je werkgever. Je geeft aan voor wie je zorgt, waarom zorg nodig is en hoe lang je verwacht afwezig te zijn.

Langdurend zorgverlof vraag je schriftelijk aan, minimaal twee weken vooraf. De werkgever mag om bewijs vragen wanneer dat redelijk is.

Zorgverlof vastleggen en registreren

Zorgverlof vraagt om een duidelijke en foutloze registratie. Als uren verkeerd worden geboekt, ontstaan discussies over loon, saldo en planning. Zeker bij meerdere verlofsoorten loopt dit snel mis.

Met een aparte verlofregistratie leg je zorgverlof los vast van vakantie en ziekte. Je houdt automatisch bij hoeveel uren al zijn opgenomen en voorkomt dat wettelijke grenzen worden overschreden. Dit geeft HR en planners direct overzicht en rust.

Wat werkgevers direct kunnen doen

1. 1. Leg zorgverlof vast in interne richtlijnen
2. 2. Controleer cao-afspraken over loon en duur
3. 3. Registreer zorgverlof apart van ziekte en vakantie
4. 4. Train leidinggevenden in juiste toepassing
5. 5. Houd rekening met mantelzorg in de planning

Veelgestelde vragen over zorgverlof

Wat is het verschil tussen mantelzorg en zorgverlof?
Mantelzorg is de zorg die je verleent aan een naaste. Zorgverlof is het wettelijke recht om hiervoor tijdelijk vrij te nemen van werk.

Is zorgverlof in 2026 altijd betaald?
Kortdurend zorgverlof wordt minimaal voor 70 procent doorbetaald. Langdurend zorgverlof is meestal onbetaald, tenzij anders afgesproken in de cao.

Hoeveel zorgverlof mag ik per jaar opnemen?
Kortdurend zorgverlof is maximaal twee keer je wekelijkse arbeidsduur per 12 maanden. Langdurend zorgverlof is maximaal zes keer je wekelijkse arbeidsduur per 12 maanden.

Mag zorgverlof in losse uren worden opgenomen?
Ja, zorgverlof mag per uur of per dag worden opgenomen.

Mag een werkgever om bewijs vragen bij zorgverlof?
Een werkgever mag om bewijs vragen als dat redelijk is.

Heb ik zorgverlof tijdens een ziekenhuisopname van mijn partner?
Nee, tijdens een ziekenhuisopname bestaat geen recht op zorgverlof.

Kan zorgverlof worden gecombineerd met thuiswerken?
Dat kan als de zorg dit toelaat en de werkgever hiermee instemt.

Telt zorgverlof mee voor vakantiedagen?
Nee, zorgverlof staat los van vakantie.

Wat gebeurt er met pensioen en vakantieopbouw tijdens zorgverlof?
Bij kortdurend zorgverlof loopt de opbouw door. Bij langdurend zorgverlof kan dit gedeeltelijk stoppen.

Wat als zorgverlof niet voldoende is?
Dan kan worden gekeken naar onbetaald verlof, aangepaste werktijden of flexibele afspraken.

Bronnen

• Rijksoverheid. Zorgverlof en Wet arbeid en zorg
• CNV. Zorgverlof regels en loonbetaling
• MKB Servicedesk. Zorgverlof bij operatie partner
• HR Praktijk. Zorgverlof en werkgeversrechten
• MantelzorgNL. Definitie mantelzorg
• Ondernemersplein. Arbeid en zorg voor werkgevers