Geschreven door Werktijden.nl
17 maart 2026 4 minuten lezen
Ongewenst gedrag op de werkvloer blijft vaak te lang onzichtbaar. Medewerkers melden zich ziek, blijven stil of raken overbelast. De overheid wil dat doorbreken. De verplichte vertrouwenspersoon staat daarom opnieuw op de politieke agenda. Dit artikel laat zien wat er speelt, wat je nu al kunt regelen en hoe je je voorbereidt.
Belangrijkste inzichten
- Er is nog geen wettelijke verplichting, maar wel een concreet wetsvoorstel
- De huidige Arbowet verplicht je al om PSA te voorkomen
- De vertrouwenspersoon geldt als bewezen maatregel
- Kleine organisaties vallen waarschijnlijk ook onder de nieuwe regels
- Voorbereiden voorkomt kosten, verzuim en juridische discussies
Wat houdt een verplichte vertrouwenspersoon in?
Een vertrouwenspersoon is een onafhankelijke functionaris waar medewerkers terechtkunnen bij ongewenst gedrag. Denk aan pesten, intimidatie, agressie of discriminatie. De rol richt zich op opvang, advies en begeleiding bij vervolgstappen.
Een vertrouwenspersoon is geen HR-medewerker en geen leidinggevende. Vertrouwen, geheimhouding en onafhankelijkheid staan centraal. De overheid ziet deze rol als belangrijke schakel in het voorkomen van psychosociale arbeidsbelasting.
Wat zegt de huidige wetgeving al
Artikel 3 van de Arbeidsomstandighedenwet verplicht werkgevers om beleid te voeren dat psychosociale arbeidsbelasting voorkomt. Daaronder vallen werkdruk, werkstress ongewenst gedrag en sociale onveiligheid.
De wet schrijft nog niet expliciet voor dat je een vertrouwenspersoon moet aanstellen. De Nederlandse Arbeidsinspectie en de SER noemen deze rol wel nadrukkelijk als 'effectieve maatregel binnen PSA-beleid'.
Hoe ver is de wet verplichte vertrouwenspersoon nu?
In 2023 is een wetsvoorstel ingediend om een vertrouwenspersoon verplicht te stellen voor alle werkgevers. De Tweede Kamer heeft het voorstel behandeld, maar daarna controversieel verklaard. Het voorstel is daarmee niet ingetrokken, maar tijdelijk stilgelegd.
De inhoud van het wetsvoorstel blijft bestaan. De verwachting is dat het in aangepaste vorm opnieuw wordt opgepakt richting 2027. De richting van beleid is daarmee wel duidelijk.
Bron: Outplacementbureau
Geldt de verplichting straks ook voor kleine bedrijven
In het wetsvoorstel wordt geen minimale organisatiegrootte genoemd. De intentie is dat iedere werknemer toegang krijgt tot een vertrouwenspersoon. Ook kleine werkgevers vallen daar waarschijnlijk onder.
Wel is er ruimte voor maatwerk. Kleine organisaties kunnen kiezen voor een externe vertrouwenspersoon, zodat onafhankelijkheid en privacy gewaarborgd blijven.
Intern of extern. Wat is verstandig?
Een interne vertrouwenspersoon kent de organisatie en de werkwijze. Dat helpt bij het herkennen van signalen. Tegelijk kan de drempel hoger zijn om gevoelige zaken te melden.
Een externe vertrouwenspersoon biedt afstand en anonimiteit. Dat verlaagt de meldingsdrempel, vooral bij ernstige of persoonlijke situaties. Veel organisaties kiezen daarom voor een externe oplossing of een combinatie.
Wat kost een vertrouwenspersoon per jaar
De kosten zijn vaak lager dan gedacht.
- Externe vertrouwenspersoon: gemiddeld €800 tot €1.500 per jaar
- Interne vertrouwenspersoon: opleiding €1.000 tot €2.000 eenmalig
- Structurele kosten blijven beperkt
Ter vergelijking. Eén langdurige verzuimcasus door PSA kost al snel meer dan €15.000.
Welke rol speelt dit binnen personeelsplanning en verzuim?
Psychosociale arbeidsbelasting leidt vaak tot uitval, roosterproblemen en extra druk op collega’s. Dat werkt direct door in personeelsplanning en verlof.
Een vertrouwenspersoon helpt signalen vroeg te herkennen. Daardoor kun je sneller ingrijpen en verzuim voorkomen. Dat maakt deze rol direct relevant voor planning, urenregistratie en verzuimbeleid.
Checklist. Zo bereid je je nu al voor
- ✅Leg vast hoe meldingen worden gedaan
- ✅Kies voor intern, extern of een combinatie
- ✅Borg onafhankelijkheid en vertrouwelijkheid
- ✅Koppel de rol aan PSA-beleid
- ✅Informeer medewerkers actief
Veelgestelde vragen
Is een vertrouwenspersoon nu al verplicht
Nee. De wet verplicht PSA-beleid. De vertrouwenspersoon geldt als aanbevolen maatregel.
Wanneer gaat de nieuwe wet in
Er is nog geen ingangsdatum vastgesteld.
Geldt dit ook voor kleine werkgevers
De verwachting is van wel.
Mag HR vertrouwenspersoon zijn
Dat wordt afgeraden vanwege belangenverstrengeling.
Kan een externe vertrouwenspersoon meerdere organisaties bedienen
Ja. Dat gebeurt vaak.
Kun je nu al problemen krijgen zonder vertrouwenspersoon
Indirect wel, via tekortschietend PSA-beleid.
Conclusie
-
De vertrouwenspersoon is nog niet wettelijk verplicht, maar werkgevers zijn nu al verantwoordelijk voor het voorkomen van psychosociale arbeidsbelasting. De nieuwe wetgeving maakt die verantwoordelijkheid concreter en afdwingbaarder.
Door nu al een vertrouwenspersoon te regelen, voorkom je verzuim, meldproblemen en onduidelijkheid binnen je organisatie. De kosten zijn beperkt en de voorbereiding vraagt weinig tijd. Daarmee voldoe je aan je zorgplicht en ben je klaar voor wat eraan komt.