Wat zijn minuren en plusuren?

Wat zijn minuren?

Minuren zijn de uren die een werknemer minder heeft gewerkt dan contractueel is afgesproken.

Via een urenregistratie wordt bijgehouden hoeveel uur een medewerker daadwerkelijk werkt. Het verschil tussen de contracturen en de geregistreerde uren vormt het minurensaldo.

Hoe de gewerkte uren worden geregistreerd, hangt af van de organisatie. Dat kan bijvoorbeeld via een prikklok, een mobiele urenregistratie-app of een andere vorm van tijdregistratie.

Minuren ontstaan om verschillende redenen:

- doordat de werkgever onvoldoende werk beschikbaar heeft.

- doordat de werknemer zelf minder heeft gewerkt, bijvoorbeeld door verlof of persoonlijke omstandigheden.

Die oorzaak is meer dan administratief relevant; ze bepaalt ook wie het risico draagt en of verrekening is toegestaan.

Wie draagt het risico bij minuren?

In het Nederlandse arbeidsrecht geldt als uitgangspunt dat de werkgever het ondernemersrisico draagt.

Als een werknemer beschikbaar en bereid is om te werken terwijl de werkgever onvoldoende werk aanbiedt, dan behoudt de werknemer in beginsel recht op loon, ook over de uren waarop geen werk beschikbaar was. De werkgever kan die uren in dat geval niet zomaar als minuren aanmerken of later laten inhalen.

Ontstaan de minuren daarentegen door toedoen van de werknemer zelf, denk aan een verzoek om eerder te vertrekken of minder uren te draaien, dan ligt het risico doorgaans wél bij de werknemer.

Disclaimer: dit artikel is bedoeld als algemene toelichting en is geen juridisch advies. De precieze regels hangen af van de toepasselijke cao en de individuele arbeidsovereenkomst. Raadpleeg bij twijfel een arbeidsrechtjurist of de informatie van de Rijksoverheid.

Wanneer mag een werkgever minuren verrekenen?

Verrekening is niet automatisch toegestaan. Een werkgever mag minuren alleen verrekenen als dit uitdrukkelijk en schriftelijk is overeengekomen, via de cao of in de individuele arbeidsovereenkomst (of het door de werknemer ondertekende personeelshandboek). Daarbinnen gelden nog aanvullende voorwaarden:

Het loon mag na verrekening nooit onder het wettelijk minimumloon uitkomen. Verrekening met wettelijke vakantiedagen is in principe niet toegestaan; de wet beschermt die dagen als rusttijd. Verrekening met bovenwettelijke vakantiedagen (de dagen boven het wettelijke minimum van vier keer de wekelijkse arbeidsduur) kan onder strikte voorwaarden wel mogelijk zijn, mits expliciet afgesproken.

Ten slotte is de werkgever verplicht een deugdelijke urenregistratie bij te houden en de werknemer periodiek inzicht te geven in het saldo.

Plusuren compenseren met minuren

Plusuren zijn uren die een werknemer meer heeft gewerkt dan contractueel afgesproken. Openstaande minuren kunnen worden gecompenseerd door openstaande plusuren.

Zijn aan het einde van het jaar alle minuren verrekend en blijven er plusuren over, dan worden dit compensatie-uren. Die kunnen worden omgezet in vrije tijd (tijd-voor-tijd) of uitbetaald, afhankelijk van de afspraken binnen het bedrijf.

Let op: plusuren zijn andere uren dan de uren die bij overwerk worden gemaakt, ook wel overuren genoemd. Overwerk kan een werkgever verplichten. Plusuren zijn uren die de werknemer vrijwillig ‘te veel’ werkt, dus die keuze ligt bij de werknemer. De werkgever waardeert het dat de klus in die extra tijd rond is. Per bedrijf verschilt of er ruimte is voor plusuren en welke regels daarbij gelden.

Minuren bij ziekte

Bij ziekte betaalt de werkgever het loon door, minimaal 70% gedurende het eerste jaar. Minuren die ontstaan doordat een zieke werknemer niet kan werken, komen daardoor voor rekening van de werkgever. In veel gevallen telt een ziektedag mee als gewerkte tijd in de urenregistratie, zodat er geen minuren worden opgebouwd. Dat hangt af van de cao of arbeidsovereenkomst. Met een verzuimregistratie houd je bij hoe ziektedagen in het urensaldo doorwerken.

Minuren op feestdagen

Op officiële feestdagen, zoals Kerstmis, Pasen en Pinksteren, geldt wat er in de cao of arbeidsovereenkomst is geregeld. In veel cao's tellen feestdagen mee als gewerkte uren voor de contractnorm, zodat er geen minuren ontstaan. Controleer de eigen cao voor de exacte bepaling.

Minuren bij een jaarnorm (onder andere in de zorg)

In sectoren als de zorg en het onderwijs wordt vaak gewerkt met een jaarnorm: een totaal aantal uren dat een medewerker op jaarbasis maakt. Min- en plusuren worden gedurende het jaar bijgehouden en aan het einde van het jaar verrekend. Wat er daarna met eventueel resterende minuren gebeurt, staat in de cao of het contract.

Minuren bij einde dienstverband of ontslag

Bij het einde van het dienstverband kan een werkgever openstaande minuren in principe niet meer verrekenen, tenzij dit contractueel uitdrukkelijk is vastgelegd. Openstaande plusuren worden in beginsel uitbetaald. Laat je hierover adviseren als dit speelt, want de exacte afhandeling hangt sterk af van de individuele situatie en de geldende cao.

Hoe worden minuren en plusuren berekend?

Er is geen vaste formule voor het berekenen van minuren. Hoeveel minuren iemand opbouwt en hoe daarmee wordt omgegaan, hangt af van de arbeidsovereenkomst, de geldende cao en de afspraken met de leidinggevende.

In de praktijk worden die afspraken vaak mondeling gemaakt: een werknemer met een contract van 36 uur werkt in overleg bijvoorbeeld een week 40 uur, en bouwt daarmee 4 plusuren op die later gecompenseerd kunnen worden met minuren. De basisberekening ziet er in alle gevallen zo uit:

Minuren = contracturen − geregistreerde uren

Voorbeeld 1: minder gewerkt dan het contract.

Voorbeeld 2: een volledige ziektedag (contract 40 uur, 5 dagen van 8 uur).

Bij een reguliere ziekmelding telt een ziektedag in veel gevallen als gewerkte tijd, waardoor er geen minuren ontstaan. Dit kan per cao of arbeidsovereenkomst afwijken.

Voorbeeld 3: te vroeg naar huis.

Worden die 1,5 uur later ingehaald, dan verdwijnt het minurensaldo weer.

Voorbeeld 4: meer gewerkt dan het contract, oftewel plusuren.

Die 4 plusuren zet je later in om minuren te compenseren, of om te zetten in vrije tijd.

Houd je min- en plusuren moeiteloos bij

Overzicht op de uren helpt werkgever en werknemer allebei. Het loont om de uren nauwkeurig bij te houden, zodat het saldo altijd klopt. Met Werktijden.nl zie je het min- en plusurensaldo in één oogopslag, of je nu manager, leidinggevende of medewerker bent. Medewerkers boeken hun uren rechtstreeks in de app via ons urenregistratiesysteem. Papieren urenbriefjes horen daarmee tot het verleden. Vraag een gratis demo aan en test het kosteloos.

Berekening met concrete voorbeelden 

Voorbeeld 1: minder gewerkt dan het contract:

Voorbeeld 2: een volledige ziektedag (contract 40 uur, 5 dagen van 8 uur):

Bij een reguliere ziekmelding telt een ziektedag in veel gevallen als gewerkte tijd, waardoor er geen minuren ontstaan. Dit kan per cao of arbeidsovereenkomst afwijken.

Voorbeeld 3: te vroeg naar huis:

Worden die 1,5 uur later ingehaald, dan verdwijnt het minurensaldo weer.