Leegloopuren: wat zijn het en mag je werkgever ze op jou verhalen?

In dit artikel lees je wat leegloopuren zijn, wanneer ze lijken op minuren en waar je op moet letten als werknemer of werkgever.

Wat zijn leegloopuren?

Leegloopuren zijn uren waarin je wel arbeidsuren of contracturen hebt, maar waarin je niet werkt doordat er geen werk is, je minder wordt ingepland of een opdracht wegvalt.

In veel organisaties worden die uren in de praktijk minuren genoemd. In cao’s en salarisadministraties kom je beide termen tegen.

De term is niet in elke sector gelijk ingevuld. In de ene branche betekent leegloopuren vooral dat iemand minder werkt dan de afgesproken arbeidsduur.

In een andere branche gaat het om betaalde uren zonder productief werk, bijvoorbeeld doordat een klantopdracht stopt terwijl de loondoorbetaling nog wel doorloopt.

Zijn leegloopuren hetzelfde als minuren?

Vaak wel, maar niet altijd helemaal. Minuren is de bekendste term op de werkvloer. Daarmee bedoelen mensen meestal uren die iemand minder heeft gewerkt dan afgesproken.

Leegloopuren worden vaak gebruikt in precies datzelfde kader, maar de term legt meer nadruk op het ontbreken van werk.

Daarom kun je het verschil zo onthouden:

Minuren
Minuren zijn uren die je minder hebt gewerkt dan afgesproken in je contract, rooster of referteperiode. De nadruk ligt op het verschil tussen de uren die je hoorde te werken en de uren die je echt hebt gewerkt.

Leegloopuren
Leegloopuren zijn uren waarin je niet werkt doordat er geen werk is, je minder wordt ingepland of een opdracht wegvalt. De nadruk ligt meer op de oorzaak van het urenverschil. Dus op het ontbreken van werk of inzet.

Het verschil kort uitgelegd
Minuren kijken vooral naar de uitkomst. Je hebt minder uren gewerkt dan afgesproken. Leegloopuren kijken vaker naar de reden daarachter. Er was bijvoorbeeld te weinig werk. In de praktijk overlappen die termen vaak sterk.

Voor Werktijden.nl is dat onderscheid handig. Je pagina over minuren legt de basis uit. Deze pagina gaat dieper in op de situatie waarin het urenverschil ontstaat door te weinig werk, planning of inzet door de werkgever.

Hoe ontstaan leegloopuren?

1. Er is tijdelijk te weinig werk

Denk aan een rustige periode in de winkel, een teruglopende orderstroom of een seizoen waarin minder diensten nodig zijn. Je werkt dan minder uren dan normaal, niet omdat jij dat wilde, maar omdat er minder werk is.

2. Je wordt minder ingepland dan je contracturen

Dit zie je vaak bij parttimers met vaste uren. Op papier heb je bijvoorbeeld 24 uur per week, maar in de praktijk zet de werkgever je lager in. Dan ontstaan urenverschillen die al snel als minuren of leegloopuren worden gezien.

3. Een opdracht of klant valt weg

In de beveiliging, schoonmaak, detachering en uitzendwereld kan een opdracht plots stoppen. De vraag wordt dan meteen: moet de werknemer die uren dragen, of blijft loon gewoon doorlopen?

4. Je was zelf niet beschikbaar

Dit is de situatie waarin het voor de werknemer minder gunstig kan uitpakken. Kun je afgesproken uren niet werken doordat je zelf niet beschikbaar bent, dan kan dat gevolgen hebben voor minuren of verrekening. Dat moet dan wel passen binnen de afspraken in contract of cao.

Wanneer zijn leegloopuren voor rekening van de werkgever?

In veel gevallen ligt het risico bij de werkgever als er geen werk is. De hoofdregel in het arbeidsrecht is dat loon meestal doorloopt als jij niet werkt door een oorzaak die in redelijkheid voor rekening van de werkgever komt. Denk aan te weinig werk, een fout in de planning of een weggevallen opdracht terwijl jij wel beschikbaar bent.

Dat betekent in gewone taal: kun jij werken, maar laat de werkgever je niet werken, dan is dat meestal niet jouw probleem. Dat is ook de reden dat minuren door te weinig inroosteren vaak niet zomaar op de werknemer kunnen worden afgewenteld.

Wanneer kunnen leegloopuren wel voor rekening van de werknemer komen?

Dat hangt af van de situatie. Leegloopuren of minuren kunnen eerder voor rekening van de werknemer komen als het urenverlies door de werknemer zelf ontstaat. Bijvoorbeeld wanneer iemand niet beschikbaar is op afgesproken dagen of zelf structureel minder werkt dan contractueel is afgesproken.

Ook dan geldt nog steeds dat een werkgever niet zomaar alles mag verrekenen. Er moeten duidelijke afspraken zijn. Zeker als het gaat om inhouding op het loon of verrekening bij uitdiensttreding.

Mag je werkgever leegloopuren van je loon aftrekken?

Meestal niet zomaar. Tijdens het dienstverband mag een werkgever loon alleen in specifieke situaties verrekenen. Bij minuren ligt dat streng. Aan het einde van het contract kan verrekening soms wel, maar alleen als aan voorwaarden is voldaan. Denk aan een schriftelijke afspraak in contract of cao en een situatie waarin de werkgever je niet genoeg kon inroosteren doordat jij niet beschikbaar was.

Dat is een belangrijk punt. Veel werknemers denken dat elke negatieve urensaldo automatisch van het salaris af kan. Zo werkt het niet. Er moet eerst duidelijk zijn waardoor die uren zijn ontstaan.

Wat betekent dit voor verschillende soorten contracten?

Werknemers met vaste uren

Heb je vaste contracturen, dan is de lijn vaak het duidelijkst. Ben jij beschikbaar en is er te weinig werk, dan hoort dat risico meestal niet bij jou te liggen.

Parttimers

Ook bij parttime contracten geldt dat minder inroosteren niet automatisch betekent dat de werknemer de schade draagt. Juist bij kleinere contracten ontstaat vaak verwarring, omdat rooster en contracturen door elkaar lopen.

Oproepkrachten

Bij oproepkrachten is de situatie anders. Je hebt dan vaak niet automatisch recht op loon over niet-gewerkte uren, behalve als er regels uit je contract, cao of wet gelden die jou beschermen. Word je opgeroepen, dan heb je in veel gevallen wel recht op minimaal 3 uur loon per oproep. Na 12 maanden moet de werkgever bovendien een aanbod doen voor een vast aantal uren op basis van het gemiddelde van de afgelopen 12 maanden.

Uitzendkrachten en detachering

In deze hoek zie je de term leegloopuren vaak terug. Dan gaat het om uren die doorbetaald worden terwijl er tijdelijk geen opdracht is. Hier spelen cao-afspraken en de precieze contractvorm een grote rol.

Wat moet je controleren in je contract of cao?

Bij leegloopuren draait het bijna altijd om details. Controleer daarom deze punten:

• hoeveel uren je contractueel hebt afgesproken
• of er een plus- en minurenregeling geldt
• of er een jaarurensystematiek of referteperiode wordt gebruikt
• of in je contract iets staat over verrekening van minuren
• of jouw cao aparte regels geeft voor leegloopuren, minuren of inzetbaarheid
• of jij aantoonbaar beschikbaar was voor werk

Voor werkgevers geldt hetzelfde. Wie met flexibele roosters werkt, moet de regeling helder opschrijven en ook netjes uitvoeren. Onduidelijke afspraken leveren vaak discussie op bij loonstroken, eindafrekeningen en uitdiensttreding.

Voorbeelden uit de praktijk

Voorbeeld 1. Rustige periode in de horeca

Een medewerker heeft een contract van 28 uur per week. In januari is het rustiger en de werkgever plant hem 20 uur per week in. De werknemer was gewoon beschikbaar. Dan ligt het niet voor de hand dat die 8 uur per week voor rekening van de werknemer komen.

Voorbeeld 2. Werknemer geeft zelf minder beschikbaarheid door

Een werknemer met vaste afspraken kan tijdelijk minder dagen werken door privé-omstandigheden. Daardoor kan de werkgever hem niet volgens het normale rooster inzetten. In zo’n geval kan het urenverschil eerder aan de werknemer worden toegerekend, mits de afspraken daar ruimte voor geven.

Voorbeeld 3. Opdracht stopt bij een klant

Een gedetacheerde medewerker verliest van de ene op de andere dag zijn opdracht. De werkgever heeft nog geen vervangend werk. Dan ontstaat al snel leegloop. De vraag is dan niet alleen hoeveel uren iemand werkt, maar ook of het loon moet doorlopen. Dat hangt sterk af van de contractvorm en cao.

Wat kun je doen als je werkgever leegloopuren wil verrekenen?

1. - Vraag om een duidelijke uitleg op papier.
2. - Controleer je arbeidsovereenkomst, cao en loonstroken.
3. - Kijk of de uren door jouw toedoen zijn ontstaan of door te weinig werk.
4. - Controleer of jij beschikbaar was voor werk.
5. - Vergelijk de inhouding met de regels rond loon en eindafrekening.
6. - Trek op tijd aan de bel als de inhouding volgens jou niet klopt.

Voor werknemers is het slim om roosters, berichten over beschikbaarheid en loonstroken te bewaren. Voor werkgevers is het slim om planning, communicatie en urensaldi strak vast te leggen. Dat voorkomt discussie achteraf.

Veelgemaakte misverstanden

• “Leegloopuren zijn altijd voor de werknemer.”
  Nee. De oorzaak is bepalend.
  
  
• “Minuren mogen altijd van het salaris af.”
  Nee. Daar gelden voorwaarden voor.
  
  
• “Leegloopuren en minuren zijn totaal verschillende dingen.”
  Ook nee. In veel situaties overlappen die termen juist sterk.
  
  
• “Bij een oproepcontract heb je nooit recht op loon.”
  Nee. Ook daar gelden beschermende regels.

Conclusie

Leegloopuren zijn uren waarin je minder werkt dan afgesproken, vaak doordat er te weinig werk is of doordat een opdracht wegvalt. In de praktijk liggen ze dicht tegen minuren aan. Toch draait het bij leegloopuren meer om de vraag wie het risico draagt van niet-gewerkte uren.

Ben jij beschikbaar en is er geen werk, dan ligt dat risico vaak bij de werkgever. Ben jij zelf de reden dat afgesproken uren niet gemaakt worden, dan kan de situatie anders uitpakken. Daarom moet je bij leegloopuren altijd kijken naar contract, cao, planning en oorzaak.

Veelgestelde vragen over leegloopuren

Bronnen

• Juridisch Loket, Mag mijn werkgever loon verrekenen?
• Juridisch Loket, Werkgever betaalt loon niet
• Juridisch Loket, Wat zijn mijn rechten met een nulurencontract?
• Juridisch Loket, Recht op vast aantal uren als oproepkracht
• FNV, Hoe zit dat met minuren?
• Achmea Rechtsbijstand, Opbouw min-uren: rechten en plichten
• CAO Particuliere Beveiliging 2024-2026